Даволаниш боланинг таълим олишини узиб қўймаслиги керак. Стационарда ёки узоқ муддат амбулатор даволанаётган бола учун ўқиш саломатлигига мос шаклда ташкил этилади. Вазиятга қараб даволаш марказида таълим бериш, якка тартибда машғулот ўтказиш ёки уйда ўқитиш тартиби қўлланади.
Даволаш марказидаги таълим. Гематология, онкология, клиник иммунология ва бошқа йўналишларда даволанаётган болалар учун «Меҳрли мактаб» таълим тизими назарда тутилган. У даволаш марказларида мактабгача таълим ва умумий ўрта таълимни ташкил этишга хизмат қилади. Бундай таълим бола даволанаётган муассасада тегишли таълим фаолияти йўлга қўйилган бўлса амалга оширилади; ҳар қандай шифохонада бир хил тартиб автоматик қўлланади, деган маънони англатмайди.
Болани машғулотларга жалб қилиш. Аввало, даволовчи шифокор боланинг дарсларда қатнашиши мумкинлиги юзасидан хулоса беради. Шифокорнинг ижобий хулосаси билан бирга ота-онанинг ёзма розилиги ҳам тақдим этилади. Ўқитиш муддати тиббий кўрсатмалар ва ота-онанинг розилиги инобатга олинган ҳолда белгиланади. Агар боланинг соғлиғи вақтинча дарсга қатнашишга имкон бермаса, машғулотлар шифокор хулосасига асосан тўхтатиб турилиши мумкин. Таълим жараёнини ташкил этишда даволаш устуворлиги ва боланинг ҳолати ҳисобга олинади.
Дарс шакли ва давомийлиги. Шифокор хулосасига кўра машғулотлар гуруҳда ёки якка тартибда ўтказилади. Масалан, ҳаракатланиши ёки бошқа болалар билан мулоқот қилиши тавсия этилмаган ўқувчи билан индивидуал ишлаш мумкин. Марказда бир дарснинг одатдаги давомийлиги 30 дақиқа; саломатлик ҳолатига қараб у қисқартирилади. Бир кундаги машғулотлар 1–4-синфларда 3 соатдан, 5–11-синфларда 4 соатдан ошмаслиги керак. Ўқув ҳафтаси беш кунлик тартибда ташкил этилади. Бу меъёрлар болага дарс юкламасини даволаш жараёнига мослаштиришга ёрдам беради.
Асосий мактаб билан алоқа. Даволаш даврида ўқилган фанлар бўйича ўзлаштириш натижалари «Меҳрли мактаб» томонидан берилган маълумотномада қайд этилади. Бу ҳужжат бола даволаниш тугагач ўзининг асосий мактабида ўқишни давом эттиришига хизмат қилади. Агар даволаниш битирув синфидаги якуний аттестация вақтига тўғри келса, уни ташкил этиш учун ҳам алоҳида тартиб белгиланган. Демак, ота-она бола даволанишдан қайтганда аввал ўтилган машғулотлар ҳақидаги маълумотномани асосий мактабга тақдим этиши муҳим.
Уйда якка тартибда таълим. Бола саломатлиги туфайли мактабга қатнай олмаса, уйда ўқитиш масаласи кўриб чиқилади. Бунинг учун ота-она ёки унинг ўрнини босувчи шахс болани тиббий кўрикдан ўтказиш юзасидан мурожаат қилади. Тиббий-маслаҳат комиссиясининг хулосаси ва тегишли ҳужжатлар асосида мактаб томонидан таълимни ташкил этиш чоралари кўрилади. Ўқитувчилар бириктирилади, ўқувчининг ёши, аввалги таълими ва соғлиғига мувофиқ машғулотлар режалаштирилади. Зарур бўлса, логопед, психолог ёки бошқа мутахассисларни жалб қилиш масаласи ҳам кўриб чиқилади.
Даволаниш тугагач нима бўлади? Уйда ўқитиш узоқ даволаниш сабаб мактабга бора олмайдиган болага белгиланган муддатда қўлланиши мумкин. Асос бўлган тиббий маълумотномада кўрсатилган муддат тугагач, боланинг тегишли синфда ўқишни давом эттириши расмийлаштирилади. Ота-она даволовчи шифокор ва мактаб билан боланинг қайси фанларни ўзлаштиргани, қайси мавзулар бўйича ёрдам кераклиги ва ўқишни қандай давом эттириши ҳақида олдиндан келишиб олиши мақсадга мувофиқ.
Ота-она учун амалий қадамлар. Бола стационар даволанаётган бўлса, даволовчи шифокордан дарсларда қатнашиш имконияти ҳақида сўраш, марказда таълим ташкил этилган-этилмаганини аниқлаш ва асосий мактабини хабардор қилиш керак. Агар бола уйда даволанаётган бўлса, тиббий хулоса олиш тартибини аниқлаб, мактаб директорига мурожаат қилинади. Даволаниш сабабли болани таълимдан бутунлай четда қолдириш ўрнига, унинг ҳолатига мос ўқиш шакли танланади.
Ҳуқуқий асос: Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 5 майдаги 234-сон қарори; Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 12 октябрдаги 638-сон қарорининг амалдаги таҳрири.