Доимий парваришга муҳтож фарзанди билан бирга яшаб, уни тарбиялаётган ота ёки она даромад солиғи бўйича имтиёз олиши мумкин. Ногиронлиги бўлган боланинг кундузги парвариши учун тўланган маблағларга оид алоҳида солиқ қоидаси ҳам мавжуд.
Ойлик даромад бўйича имтиёз кимга берилади?
Болалигидан ногиронлиги бўлган, доимий парваришни талаб этадиган фарзанди билан бирга яшаб, уни тарбиялаётган ота ёки онадан бири даромад солиғи имтиёзидан фойдаланади. Бунинг учун фақат фарзандда ногиронлик мавжудлиги етарли эмас: бирга яшаш ва доимий парваришга эҳтиёж ҳақидаги шартлар ҳам аҳамиятга эга.
Имтиёз қўлланилганда ота ёки онанинг ҳар ойлик даромадидан меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдорининг 1,41 бараваригача бўлган қисми даромад солиғидан озод этилади. Даромад ушбу миқдордан ошса, солиқ ошган қисми учун ҳисобланади. Бу имтиёз ота ёки онанинг шахсан I ёки II гуруҳ ногиронлиги бўлган шахс сифатида олиши мумкин бўлган имтиёзидан фарқ қилади.
Қандай расмийлаштирилади?
Имтиёз пенсия гувоҳномаси ёки фарзанднинг доимий парваришга муҳтожлигини тасдиқловчи тиббий маълумотнома асосида берилади. Асосий иш жойи бўлса, ҳужжатлар иш берувчига тақдим этилади. Асосий иш жойи бўлмаса, имтиёз йиллик даромад декларацияси асосида солиқ органи томонидан ҳисобга олинади.
Имтиёзга бўлган ҳуқуқ йил давомида юзага келса, у ҳуқуқ пайдо бўлган пайтдан қўлланилади. Бир шахс даромад солиғи бўйича бир нечта шундай асосга эга бўлса, улардан биттаси ўз танловига кўра қўлланилади. Ҳуқуқ йўқолганида бу ҳақда солиқни ушлаб қолувчи ташкилотга 15 кун ичида хабар бериш керак.
Кундузги парвариш учун тўловлар
2026 йилда киритилган қоидага кўра, 3 ёшдан 18 ёшгача ногиронлиги бўлган боланинг кундузги парвариш хизмати учун ҳар бир фарзандга ойига 3 миллион сўмгача тўланган маблағ Солиқ кодексининг солиқ солинмайдиган даромадларга оид нормасига киритилган. Ушбу тўлов бўйича имтиёзни расмийлаштиришда хизмат ва тўловни тасдиқловчи ҳужжатларни сақлаш мақсадга мувофиқ. Бу қоида юқоридаги 1,41 бараварлик ойлик даромад имтиёзидан алоҳида тартибдир.
Ҳуқуқий асос: Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодексининг 380-моддаси ва 378-моддаси 16-банди; 2026 йил 17 апрелдаги ЎРҚ–1129-сон Қонун.