Тутинган оилага бола олиш тўғрисидаги шартнома қонунда кўрсатилган ҳолларда муддатидан олдин бекор қилиниши мумкин. Бундай қарор боланинг кейин қаерда ва қандай шароитда яшашига бевосита таъсир қилади. Шунинг учун шартномада уни бекор қилиш асослари ва оқибатлари олдиндан ёзилган бўлиши керак.
Тутинган ота-она қачон ташаббус кўрсатиши мумкин? Оила кодекси узрли сабаблар қаторида касалликни, оилавий ёки мулкий аҳвол ўзгаришини, бола билан ўзаро тушуниш қийинлашганини ва бошқа сабабларни келтиради. Бундай вазият юзага келса, уни васийлик ва ҳомийлик органи билан расман муҳокама қилиш зарур.
Яна қандай ҳоллар бор? Шартнома васийлик ва ҳомийлик органининг ташаббуси билан ҳам муддатидан олдин бекор қилиниши мумкин. Шунингдек бола ўз ота-онасига қайтарилса ёки фарзандликка олинса, унинг тутинган оилада тарбияланишига оид шартнома бекор қилиниши мумкин.
Келишмовчилик бўлса-чи? Шартномани бекор қилишга оид низолар суд тартибида ҳал этилади. Демак, тарафлар бекор қилиш асоси ёки оқибатлари ҳақида келиша олмаса, масала бўйича судга мурожаат қилиш йўли мавжуд. Бола билан боғлиқ қарорда унинг манфаатлари ва фикрини ҳисобга олиш ҳам муҳим: Оила кодекси болага ўз манфаатларига тааллуқли масалаларда фикрини эркин билдириш ҳуқуқини беради.
Ҳуқуқий асос (ўзбекча): Оила кодекси, 195–197-моддалар; ЎРҚ–1174-сон Қонун.