Tutingan oilaga bola olish to‘g‘risidagi shartnoma qonunda ko‘rsatilgan hollarda muddatidan oldin bekor qilinishi mumkin. Bunday qaror bolaning keyin qaerda va qanday sharoitda yashashiga bevosita ta’sir qiladi. Shuning uchun shartnomada uni bekor qilish asoslari va oqibatlari oldindan yozilgan bo‘lishi kerak.
Tutingan ota-ona qachon tashabbus ko‘rsatishi mumkin? Oila kodeksi uzrli sabablar qatorida kasallikni, oilaviy yoki mulkiy ahvol o‘zgarishini, bola bilan o‘zaro tushunish qiyinlashganini va boshqa sabablarni keltiradi. Bunday vaziyat yuzaga kelsa, uni vasiylik va homiylik organi bilan rasman muhokama qilish zarur.
Yana qanday hollar bor? Shartnoma vasiylik va homiylik organining tashabbusi bilan ham muddatidan oldin bekor qilinishi mumkin. Shuningdek bola o‘z ota-onasiga qaytarilsa yoki farzandlikka olinsa, uning tutingan oilada tarbiyalanishiga oid shartnoma bekor qilinishi mumkin.
Kelishmovchilik bo‘lsa-chi? Shartnomani bekor qilishga oid nizolar sud tartibida hal etiladi. Demak, taraflar bekor qilish asosi yoki oqibatlari haqida kelisha olmasa, masala bo‘yicha sudga murojaat qilish yo‘li mavjud. Bola bilan bog‘liq qarorda uning manfaatlari va fikrini hisobga olish ham muhim: Oila kodeksi bolaga o‘z manfaatlariga taalluqli masalalarda fikrini erkin bildirish huquqini beradi.
Huquqiy asos (o‘zbekcha): Oila kodeksi, 195–197-moddalar; O‘RQ–1174-son Qonun.