Етим ёки ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган болани оилага тарбияга беришнинг патронат шаклида бола фақат ўз қариндошларига берилади. Бу 2026 йил сентябридан амалдаги Оила кодексида белгиланган қоида. Тутинган (фостер) оилага жойлаштиришнинг қонунчиликда назарда тутилган бошқа шакллари ҳам мавжуд; патронатга оид қариндошлик шартини уларнинг барчасига татбиқ этиб бўлмайди.
Қаерга мурожаат қилинади? Болани тарбияга олиш истагидаги қариндош васийлик ва ҳомийлик органига мурожаат қилади. Болани олдиндан танлаш ҳам ушбу орган билан келишилган ҳолда амалга оширилади. Орган мурожаат қилувчининг тутинган ота-она бўлиш талабларига мувофиқлигини, оиладаги шароитни ва боланинг манфаатларини баҳолайди.
Боланинг хоҳиши қандай ҳисобга олинади? Жойлаштиришда боланинг хоҳиши инобатга олинади. 10 ёшга тўлган болани тутинган оилага бериш учун унинг розилиги талаб этилади. Қариндошнинг болани қабул қилиш истаги боланинг розилиги ўрнини босмайди.
Жойлаштириш қандай расмийлаштирилади? Васийлик ва ҳомийлик органи билан тутинган ота-она ўртасида шартнома тузилади. Шу сабабли фақат оғзаки келишув ёки боланинг қариндоши уйида яшаши патронат расмийлаштирилганини англатмайди. Мурожаат пайтида қариндошликни ва боланинг ҳолатини тасдиқловчи ҳужжатлар бўйича амалдаги талабларни ваколатли органдан аниқлаштириш лозим.
Ҳуқуқий асос (ўзбекча): Оила кодекси, 194–195-моддалар; ЎРҚ–1174-сон Қонун.