Etim yoki ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan bolani oilaga tarbiyaga berishning patronat shaklida bola faqat o‘z qarindoshlariga beriladi. Bu 2026-yil sentyabridan amaldagi Oila kodeksida belgilangan qoida. Tutingan (foster) oilaga joylashtirishning qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa shakllari ham mavjud; patronatga oid qarindoshlik shartini ularning barchasiga tatbiq etib bo‘lmaydi.
Qaerga murojaat qilinadi? Bolani tarbiyaga olish istagidagi qarindosh vasiylik va homiylik organiga murojaat qiladi. Bolani oldindan tanlash ham ushbu organ bilan kelishilgan holda amalga oshiriladi. Organ murojaat qiluvchining tutingan ota-ona bo‘lish talablariga muvofiqligini, oiladagi sharoitni va bolaning manfaatlarini baholaydi.
Bolaning xohishi qanday hisobga olinadi? Joylashtirishda bolaning xohishi inobatga olinadi. 10 yoshga to‘lgan bolani tutingan oilaga berish uchun uning roziligi talab etiladi. Qarindoshning bolani qabul qilish istagi bolaning roziligi o‘rnini bosmaydi.
Joylashtirish qanday rasmiylashtiriladi? Vasiylik va homiylik organi bilan tutingan ota-ona o‘rtasida shartnoma tuziladi. Shu sababli faqat og‘zaki kelishuv yoki bolaning qarindoshi uyida yashashi patronat rasmiylashtirilganini anglatmaydi. Murojaat paytida qarindoshlikni va bolaning holatini tasdiqlovchi hujjatlar bo‘yicha amaldagi talablarni vakolatli organdan aniqlashtirish lozim.
Huquqiy asos (o‘zbekcha): Oila kodeksi, 194–195-moddalar; O‘RQ–1174-son Qonun.