Уч ёшгача боласи бор ходимни иш берувчи қачон ишдан бўшатиши мумкин?
Уч ёшгача боласи бор аёлни ёки шу ёшдаги болани ёлғиз тарбиялаётган отани (васийни) иш берувчининг ташаббуси билан ишдан бўшатишга фақат қонунда кўрсатилган чекланган асослар бўйича йўл қўйилади.
Меҳнат кодексига кўра, 3 ёшгача боласи бор аёл ёхуд 3 ёшгача бўлган болани ёлғиз тарбиялаётган ота ёки васий билан меҳнат шартномасини иш берувчининг ташаббусига кўра фақат қуйидаги ҳолларда бекор қилиш мумкин:
- ташкилот ёки унинг алоҳида бўлинмаси тугатилганда ёхуд якка тартибдаги тадбиркор фаолияти тугаганда;
- ходим меҳнат мажбуриятларини мунтазам равишда бузганда;
- ходим меҳнат мажбуриятларини бир марта қўпол равишда бузганда.
Бу асослар Меҳнат кодексининг 161-моддаси иккинчи қисми 1, 4 ва 5-бандларида белгиланган. Масалан, иш берувчининг штатни қисқартириш нияти ушбу рўйхатга кирмайди. Бироқ юқорида санаб ўтилган асослардан бири кўрсатилганининг ўзи етарли эмас: меҳнат шартномасини бекор қилишнинг тегишли қонуний тартибига ҳам риоя қилиниши шарт.
Ушбу тоифадаги ходим билан меҳнат шартномаси қонуний асосда бекор қилинганида унинг бола парваришлаш нафақасини олиш ҳуқуқи сақланади.
Яна бир алоҳида кафолат бола парваришлаш таътилидан қайтган ходимга тегишли. Боласи 3 ёшга тўлгунига қадар бундай таътилда бўлган ходимни, таътилдан чиққан кундан бошлаб 1 йил давомида, малакаси етарли эмаслиги сабабли лавозимига ёки ишига нолойиқ деб топиб, иш берувчининг ташаббуси билан бўшатиш мумкин эмас. Бу Меҳнат кодексининг 161-моддаси иккинчи қисми 3-банди бўйича бўшатишга оид чекловдир.
Ходимга ишдан бўшатиш ҳақида ҳужжат тақдим этилса, унда қайси ҳуқуқий асос кўрсатилганини текшириш ва буйруқ нусхасини олиш муҳим.
Ҳуқуқий асос: Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодекси, 409-модда ва 161-модда иккинчи қисмининг 1, 3, 4, 5-бандлари.