Ногиронлиги бўлган шахсларга даромад, мол-мулк ва ер солиғи бўйича турли имтиёзлар белгиланган. Уларнинг ҳар бири алоҳида шартлар асосида қўлланилади.
Даромад солиғи бўйича имтиёз
Болаликдан ногиронлиги бўлган шахслар, шунингдек I ва II гуруҳ ногиронлиги бўлган шахсларнинг ҳар ойлик даромадидан меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдорининг уч бараваригача бўлган қисми жисмоний шахслардан олинадиган даромад солиғидан озод этилади.
Бу бутун иш ҳақи ҳар қандай ҳолатда солиқдан озод бўлади, дегани эмас. Агар ойлик даромад белгиланган чегарадан юқори бўлса, солиқ чегарадан ошган қисмига нисбатан ҳисобланади. Имтиёзни қўллаш учун ногиронликни тасдиқловчи ҳужжат асос бўлади.
Мол-мулк солиғи бўйича имтиёз
I ва II гуруҳ ногиронлиги бўлган шахснинг мулкидаги битта яшаш учун мўлжалланган кўчмас мулк объектининг 60 квадрат метр майдони мол-мулк солиғидан озод қилинади. Масалан, уйнинг майдони 80 квадрат метр бўлса, ушбу имтиёз доирасида қолган 20 квадрат метр учун солиқ ҳисобланади.
Бир нечта турар жой мавжуд бўлса, имтиёз қўлланадиган объектни мулкдор танлайди. Уруш ногиронлари ва қонунчиликда уларга тенглаштирилган шахслар учун мол-мулк солиғи бўйича алоҳида имтиёз ҳам белгиланган.
Ер солиғи бўйича имтиёз
I ва II гуруҳ ногиронлиги бўлган шахслар, шунингдек уруш ногиронлари ва уларга тенглаштирилган шахслар жисмоний шахслардан олинадиган ер солиғидан озод қилинади. Имтиёз ҳуқуқ эгасининг танловига кўра битта ер участкасига татбиқ этилади. Шунинг учун бир нечта участка бўлса, қайси бири учун имтиёз қўлланаётганини солиқ органи маълумотларидан текшириш муҳим.
Имтиёз ҳисобланмаган бўлса
Даромад солиғи бўйича иш жойи бухгалтериясига, мол-мулк ва ер солиғи бўйича эса тегишли солиқ органига мурожаат қилиб, ногиронликни ва мулк ёки ер участкасига бўлган ҳуқуқни тасдиқловчи маълумотларни тақдим этиш мумкин. Солиқ ҳисобида имтиёз акс этганини шахсий солиқ маълумотлари орқали текшириш лозим.
Ҳуқуқий асос: Ўзбекистон Республикаси Солиқ кодексининг 380, 421 ва 436-моддалари.