Эр ва хотин бир-бирига моддий ёрдам беришга мажбур. Айрим ҳолларда бундай таъминотни никоҳ бекор қилинганидан кейин ҳам талаб қилиш мумкин. Таъминот бола учун ундириладиган алиментдан алоҳида масала бўлиб, эр ёки хотиннинг ўз эҳтиёжлари учун белгиланади.
Никоҳ давомида ким талаб қила олади? Моддий ёрдам берилмаса, ёрдамга муҳтож меҳнатга лаёқатсиз эр ёки хотин; хотин ҳомиладорлик даврида ва умумий бола туғилганидан кейин 3 йил давомида; шунингдек умумий ногиронлиги бўлган болани 18 ёшгача ёки болаликдан I гуруҳ ногиронлиги бўлган умумий болани парвариш қилаётган ёрдамга муҳтож эр ёки хотин суд орқали таъминот талаб қилиши мумкин. Бунда иккинчи тарафнинг таъминот бериш имконияти ҳам ҳисобга олинади.
Ажрашгандан кейинги ҳуқуқ. Зарур маблағга эга собиқ эр ёки хотиндан таъминотни ҳомиладор собиқ хотин ва умумий бола туғилганидан кейин 3 йил мобайнида собиқ хотин; ногиронлиги бўлган умумий болани парвариш қилаётган ёрдамга муҳтож собиқ эр ёки хотин; ажрашишгача ёки ундан кейинги 1 йил ичида меҳнатга лаёқатсиз бўлиб қолган ёрдамга муҳтож собиқ турмуш ўртоқ талаб қилиши мумкин. Узоқ вақт никоҳда бўлган шахс ажрашгандан кейинги 5 йил ичида пенсия ёшига етса ва ёрдамга муҳтож бўлса, у ҳам судга мурожаат қилиш ҳуқуқига эга.
Миқдор қандай белгиланади? Собиқ эр-хотин тўлов миқдори ва тартибини келишув билан белгилаши мумкин. Келишув бўлмаса, суд тарафларнинг моддий ва оилавий аҳволини баҳолаб, ҳар ой тўланадиган қатъий пул суммасини белгилайди. У қонунда белгиланган меҳнатга ҳақ тўлашнинг энг кам миқдори 11,75 фоизидан кам бўлмаслиги керак.
Мажбурият қачон ўзгаради ёки тугайди? Қонунда белгиланган айрим ҳолатларда суд таъминот бериш мажбуриятини муайян муддат билан чеклаши ёки ундан озод қилиши мумкин. Таъминотга асос бўлган ҳолатлар тугаса, шунингдек ёрдамга муҳтож меҳнатга лаёқатсиз собиқ турмуш ўртоқ янги никоҳга кирса, таъминот олиш ҳуқуқи тугайди. Тўлов суд қарори билан ундирилаётган бўлса, уни тўхтатиш масаласида судга мурожаат қилинади.
Ҳуқуқий асос — ўзбекча: Ўзбекистон Республикасининг Оила кодекси, 117–121-моддалар.