Эр-хотин никоҳдан ажрашишга ўзаро рози бўлса, умумий вояга етмаган фарзандлари ва мулкий низоси бўлмаса, никоҳ ФҲДЁ органида бекор қилиниши мумкин. Бу тартиб фарзандликка олинган вояга етмаган умумий болаларга ҳам тааллуқли. Хотин ҳомиладор бўлган ҳолатда ФҲДЁ никоҳдан ажратиш ҳақидаги аризани қабул қилмайди.
Ариза бериш. Эр-хотин биргаликда ариза беради ва унда ажрашишга розилигини ҳамда умумий вояга етмаган фарзандлари йўқлигини тасдиқлайди. Алоҳида яшаётгани биргаликда ариза беришга тўсқинлик қилмайди. Агар бири ФҲДЁга кела олмаса, аризани иккинчиси топшириши мумкин, лекин кела олмаган шахснинг имзоси нотариус ёки ФҲДЁ органи мудири томонидан тасдиқланиши керак. Зарур бўлса, аризада никоҳдан ажратишни унинг иштирокисиз қайд этишга розилиги ҳам кўрсатилади.
Муддат ва натижа. Никоҳдан ажратиш ариза берилган кундан 3 ой ўтгач қайд этилади. Қайд этилгандан сўнг собиқ эр-хотиннинг ҳар бирига ажрашганлик гувоҳномаси берилади. Никоҳгача бўлган фамилиясига қайтмоқчи бўлган шахс бу истагини аризада кўрсатиши лозим. Ўзаро розилик асосида ажрашишни қайд этганлик учун давлат божи БҲМнинг 1,5 баравари миқдорида белгиланган.
Мол-мулк ёки ёрдамга муҳтож, меҳнатга лаёқатсиз эр ёхуд хотин таъминоти ҳақида низо келиб чиқса, никоҳдан ажратиш масаласи суд тартибида ҳал этилади.
Ҳуқуқий асос — ўзбекча: Оила кодекси, 42 ва 218-моддалар; Вазирлар Маҳкамасининг 550-сон қарори, 101–105-бандлар; «Давлат божи тўғрисида»ги қонун.