Er-xotin nikohdan ajrashishga o‘zaro rozi bo‘lsa, umumiy voyaga etmagan farzandlari va mulkiy nizosi bo‘lmasa, nikoh FHDYo organida bekor qilinishi mumkin. Bu tartib farzandlikka olingan voyaga etmagan umumiy bolalarga ham taalluqli. Xotin homilador bo‘lgan holatda FHDYo nikohdan ajratish haqidagi arizani qabul qilmaydi.
Ariza berish. Er-xotin birgalikda ariza beradi va unda ajrashishga roziligini hamda umumiy voyaga etmagan farzandlari yo‘qligini tasdiqlaydi. Alohida yashayotgani birgalikda ariza berishga to‘sqinlik qilmaydi. Agar biri FHDYoga kela olmasa, arizani ikkinchisi topshirishi mumkin, lekin kela olmagan shaxsning imzosi notarius yoki FHDYo organi mudiri tomonidan tasdiqlanishi kerak. Zarur bo‘lsa, arizada nikohdan ajratishni uning ishtirokisiz qayd etishga roziligi ham ko‘rsatiladi.
Muddat va natija. Nikohdan ajratish ariza berilgan kundan 3 oy o‘tgach qayd etiladi. Qayd etilgandan so‘ng sobiq er-xotinning har biriga ajrashganlik guvohnomasi beriladi. Nikohgacha bo‘lgan familiyasiga qaytmoqchi bo‘lgan shaxs bu istagini arizada ko‘rsatishi lozim. O‘zaro rozilik asosida ajrashishni qayd etganlik uchun davlat boji BHMning 1,5 baravari miqdorida belgilangan.
Mol-mulk yoki yordamga muhtoj, mehnatga layoqatsiz er yoxud xotin ta’minoti haqida nizo kelib chiqsa, nikohdan ajratish masalasi sud tartibida hal etiladi.
Huquqiy asos — o‘zbekcha: Oila kodeksi, 42 va 218-moddalar; Vazirlar Mahkamasining 550-son qarori, 101–105-bandlar; «Davlat boji to‘g‘risida»gi qonun.