Туғилиш, никоҳ, никоҳдан ажралиш ва ўлим каби воқеаларни расмий қайд этиш шахснинг ҳуқуқларини тасдиқлашда муҳим аҳамиятга эга. Қайси ҳолатда ФҲДЁ бўлимига, архивга ёки консулликка мурожаат қилиш кераклигини билиш ҳужжатларни расмийлаштиришни осонлаштиради.

Фуқаролик ҳолати далолатномаларини қайд этиш билан туман ва шаҳар ФҲДЁ бўлимлари шуғулланади. ФҲДЁ тизимига Қорақалпоғистон Республикаси Адлия вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар адлия бошқармаларининг ФҲДЁ архивлари ҳам киради. Архивлар илгари тузилган далолатнома ёзувлари бўйича маълумотларни сақлаш ва улар билан боғлиқ хизматларни кўрсатишда иштирок этади.

ФҲДЁ органлари туғилиш, никоҳ тузиш, никоҳдан ажралиш ва ўлимни қонунчиликда белгиланган тартибда қайд этади. Қайд этилган воқеа бўйича далолатнома ёзуви тузилади, тегишли ҳолларда эса фуқарога гувоҳнома ёки маълумотнома берилади. Шу сабабли, масалан, туғилганлик ҳақидаги ҳужжат йўқолганда, воқеани қайтадан қайд эттириш эмас, мавжуд ёзув асосида такрорий ҳужжат олиш тартиби қўлланади.

Шаҳарча, қишлоқ ва овулларда ўлим фуқаролар йиғини раиси томонидан ҳам қайд этилиши мумкин. Бундай ҳаракатлар тегишли ФҲДЁ органининг назорати остида амалга оширилади. Бошқа фуқаролик ҳолати далолатномаларини қайд этиш ваколатини фуқаролар йиғинига умумий тарзда татбиқ этиш тўғри бўлмайди.

Ўзбекистон фуқароси чет элда яшаса ёки вақтинча бўлиб турса, фуқаролик ҳолати далолатномаларини Ўзбекистоннинг консуллик муассасаси қонунчиликка мувофиқ қайд этиши мумкин. Мурожаат қилишдан олдин тегишли консулликнинг хизмат ҳудуди ва талаб этиладиган ҳужжатларни аниқлаб олиш мақсадга мувофиқ.

Ҳуқуқий асос — ўзбекча: