Гендер-ҳуқуқий экспертиза — амалдаги норматив-ҳуқуқий ҳужжат ёки унинг лойиҳаси хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар принципларига мувофиқлигини текширишдир. У ҳужжат матнидаги очиқ чекловлар билан бирга, қоида амалда қўлланганда камситишга олиб келиши мумкин бўлган хавфларни ҳам аниқлашга қаратилган.
Нималар текширилади? Экспертизада ҳужжат жинс бўйича бевосита ёки билвосита камситиш имконини яратмаслиги, лойиҳа қабул қилинса қандай оқибатларга олиб келиши ва уни қўллашда қайси хавфлар юзага келиши мумкинлиги баҳоланади. Зарур ҳолларда камситишга йўл очадиган нормаларни бартараф этиш бўйича тавсиялар тайёрланади.
Экспертизани ким ўтказади? Қонунга кўра, норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳалари тегишли фаолият йўналишлари бўйича давлат органлари ва бошқа ташкилотлар томонидан экспертизадан ўтказилади. Сайтдаги аввалги матнда бу вазифа фақат Адлия вазирлиги томонидан бажарилиши айтилган; бундай ифода қонундаги ваколат доирасини тўлиқ акс эттирмайди.
Номувофиқлик аниқланса нима бўлади? Экспертиза хулосаси ҳужжатни ишлаб чиққан ёки қабул қилган органга кўриб чиқиш учун юборилади. Бу ҳужжат автоматик равишда бекор бўлади дегани эмас: ваколатли орган аниқланган камчиликлар бўйича чора кўриши учун хулоса тақдим этилади.
Экспертиза тартиби Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 30 мартдаги 192-сон қарори билан тасдиқланган низомда батафсил белгиланган. lex.uz
Ҳуқуқий асос (ўзбекча): Тенг ҳуқуқ ва имкониятлар кафолатлари тўғрисидаги Қонун, 7-модда; Вазирлар Маҳкамасининг 192-сон қарори ва низом.