Ҳа. Етим болага ёки ота-она қарамоғидан маҳрум бўлган болага тутинган ота-она бўлиш истагини билдирган шахс қонунчиликда белгиланган тартибда махсус ўқув курсини тугатгани ҳақидаги сертификатга эга бўлиши керак. Бу талаб Оила кодексининг 2026 йил сентябридан амалдаги таҳририда алоҳида кўрсатилган.
Сертификат нима учун керак? Болани оилага қабул қилиш фақат яшаш жойи ажратиш билан чекланмайди. Тутинган ота-она боланинг кундалик парвариши, тарбияси, таълими ва ҳуқуқлари билан боғлиқ вазифаларни бажаради. Махсус ўқув ана шу вазифаларга тайёргарлик талабининг бир қисми ҳисобланади. Сертификат борлиги эса шахс болани қабул қилиш ҳуқуқини автоматик олишини англатмайди.
Номзодни ким танлайди? Тутинган ота-оналарни васийлик ва ҳомийлик органлари танлайди. Вояга етган аёллар ва эркаклар номзод бўлиши мумкин, лекин Оила кодексининг 152-моддасида назарда тутилган айрим чекловларга тушадиган шахслар бундан мустасно. Шартнома тузилишидан олдин номзоднинг турмуш шароитлари ва оила аъзоларининг соғлиғи ҳам текширилади.
Амалда қандай ҳаракат қилиш керак? Аввал васийлик ва ҳомийлик органига мурожаат қилиб, махсус ўқувга ёзилиш ва сертификатни тақдим этишнинг амалдаги тартибини билиб олиш керак. Кейин номзодга оид маълумотлар ва болани жойлаштириш масаласи белгиланган тартибда кўриб чиқилади. Айниқса бола қариндош бўлса ҳам, сертификат талабини эътиборсиз қолдирмаслик лозим.
Ҳуқуқий асос (ўзбекча): Оила кодекси, 152, 195 ва 198-моддалар; ЎРҚ–1174-сон Қонун.