Аёл қандай маълумотларни олишга ҳақли?
Шифокор қабулида аёл ўзининг репродуктив саломатлиги, тавсия этилаётган текширувлар ва даволаш усуллари ҳақида ишончли ҳамда тўлиқ маълумот олиши мумкин. Бу ҳуқуқ ҳомиладорликдан олдинги даврдан бошлаб туғруқдан кейинги тикланишгача бўлган босқичларни қамраб олади.
Қабул вақтида қуйидаги масалаларни аниқлаш фойдали:
- текширув нима мақсадда тайинланаётгани;
- натижа нимани англатиши;
- тавсия этилаётган муолажанинг кутилган фойдаси ва эҳтимолий хавфлари;
- бошқа даволаш имкониятлари;
- кейинги кўрик қачон ва қаерда ўтказилиши;
- қайси хизматлар давлат томонидан кафолатланган ҳажмга кириши.
Муҳим: тушунарсиз тиббий атама ёки текширув натижаси бўлса, шифокордан уни оддий тилда тушунтириб беришини сўранг. Қарор қабул қилиш учун етарли ахборот олиш — беморнинг ҳуқуқи.
Тиббий аралашувга розилик қандай берилади?
«Фуқароларнинг репродуктив саломатлигини сақлаш тўғрисида»ги Қонуннинг 11-моддаси ҳомиладорлик давридаги тиббий аралашув учун эр ва хотиннинг ёзма розилигини назарда тутади. Эр бўлмаганида аёлнинг розилиги, вояга етмаган ёки муомалага лаёқатсиз шахсларга нисбатан эса қонуний вакиллар иштирокидаги тартиб қўлланади.
Шошилинч, кечиктириб бўлмайдиган ҳолатларда тиббий қарор қабул қилишнинг қонунда белгиланган алоҳида қоидалари мавжуд.
Махфийлик ва мустақил қарор
Репродуктив саломатликка оид маслаҳат ва хизматлар махфийликка риоя этилган ҳолда кўрсатилиши керак. Фуқаронинг репродуктив ҳуқуқларини амалга ошириши билан боғлиқ маълумотларни сир сақлаш мажбурияти белгиланган.
Аёлни ҳомиладор бўлишга, ҳомиладорликни сунъий тўхтатишга ёки контрацепциядан фойдаланишга мажбурлаш мумкин эмас.
Мурожаат қилишда аввалги текширув натижалари ва тиббий хулосаларни олиб бориш, қабул якунида эса кейинги ҳаракатлар режасини аниқлаб олиш мақсадга мувофиқ.
Ҳуқуқий асослар: «Фуқароларнинг репродуктив саломатлигини сақлаш тўғрисида»ги Қонуннинг 10, 11 ва 14-моддалари, «Фуқаролар соғлиғини сақлаш тўғрисида»ги Қонуннинг 25–26-моддалари.