Nogironligi bo‘lgan xodimning mehnat huquqlari va qo‘shimcha kafolatlari
Nogironligi bo‘lgan shaxslar boshqa xodimlar bilan teng mehnat huquqlariga ega. Shu bilan birga, ularning sog‘lig‘i, ish vaqti, ta’tili va tibbiy ko‘rigiga oid qo‘shimcha kafolatlar belgilangan.
Nogironligi bo‘lgan shaxsni ishga qabul qilish, unga ish haqi to‘lash, lavozimda ko‘tarish va mehnat shartnomasini bekor qilish masalalarida uning huquqlarini faqat nogironligi sababli cheklash mumkin emas. Jamoa yoki mehnat shartnomasidagi shartlar qonunchilikdagi kafolatlardan past bo‘lishi yoxud xodimning ahvolini boshqa xodimlarga nisbatan yomonlashtirishi mumkin emas.
Nogironligi sababli ishga qabul qilishni yoki lavozimda ko‘tarishni rad etish, shuningdek ish beruvchining tashabbusi bilan shartnomani bekor qilish taqiqlanadi. Tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyasi xulosasi xodimning sog‘lig‘i kasbiy vazifalarni bajarishga monelik qilishini yoki uning o‘zi yoxud boshqalarning hayoti, sog‘lig‘i va mehnat xavfsizligiga tahdid borligini ko‘rsatgan hollar bundan mustasno.
Xodimni sog‘lig‘iga ko‘ra qarshi ko‘rsatma mavjud bo‘lgan ishda ishlatish mumkin emas. Tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyasining to‘liqsiz ish vaqti, yuklamani kamaytirish va boshqa mehnat shartlariga oid tavsiyalari ish beruvchi uchun majburiydir.
Nogironligi bo‘lgan shaxs ishga kirishdan oldin, keyin esa har yili majburiy tibbiy ko‘rikdan o‘tkaziladi. Bu ko‘riklar ish beruvchi hisobidan tashkil etiladi.
I va II guruh nogironligi bo‘lgan xodimlar uchun ish vaqti haftasiga 36 soatdan oshmasligi, yillik mehnat ta’tili esa kamida 30 kalendarь kun bo‘lishi kerak. Ular ushbu ta’tildan yilning o‘ziga qulay vaqtida foydalanishi mumkin. Bu maxsus kafolatlar barcha nogironligi bo‘lgan xodimlarga bir xil tarzda tatbiq etilmaydi; xodimning guruhi va tibbiy tavsiyalari hisobga olinadi.
Huquqiy asos: Mehnat kodeksi, 424–429-moddalar.