Sug‘urtalangan ota, ona yoki bolaning o‘rnini bosuvchi shaxs kasallangan bolani parvarishlash uchun mehnatga layoqatsizlik varaqasi olsa, belgilangan shartlarda vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasini olishi mumkin. 2026-yil 1-iyuldan yuzaga kelgan sug‘urta hodisalariga yangi tartib tatbiq etiladi.
Bu holatda nafaqa bolaning o‘ziga emas, kasal bolaga qaragani uchun vaqtincha ishlay olmagan sug‘urtalangan katta yoshli shaxsga tayinlanadi. Varaqa ota yoki onaga, ularning o‘rnini bosuvchi shaxsga, vasiy yoki homiyga rasmiylashtirilishi mumkin. Asosiy shartlardan biri — kamida olti oy sug‘urta staji bo‘lishi. Tibbiyot muassasasi parvarish zarur bo‘lgan davrni varaqada belgilaydi; faqat bolaning kasal bo‘lgani haqida og‘zaki xabar berish nafaqa tayinlash uchun etarli emas.
Odatda vaqtincha mehnatga layoqatsizlik nafaqasi bir kalendarь yilda 182 kalendarь kundan oshmagan davr uchun to‘lanadi. Lekin varaqa kasal bolani parvarishlash uchun ochilgan bo‘lsa, ushbu to‘lanadigan davr 14 yoshgacha bola uchun qo‘shimcha 20 kalendarь kunga, 16 yoshgacha nogironligi bo‘lgan bola uchun qo‘shimcha 40 kalendarь kunga uzaytiriladi. Bu raqamlar har bir kasallik uchun alohida qo‘shiladigan tayyor pul summasi emas, yillik to‘lanadigan davrga oid qoidadir.
Kim to‘laydi? Vaqtincha mehnatga layoqatsizlik davrining birinchi besh kunigacha bo‘lgan qismini ish beruvchi, oltinchi kundan boshlab Jamg‘arma to‘laydi. O‘rindoshlik asosida ishlayotgan shaxsga ish beruvchi to‘laydigan qism o‘rindoshlik joyida ham to‘lanadi. Nafaqa miqdori o‘rtacha daromad, staj va to‘lanadigan kunlarga bog‘liq; yakshanba va ishlanmaydigan bayram kunlari Jamg‘arma to‘lovini hisoblashda inobatga olinmaydi.
Amalda nima qilish kerak? Bolani ko‘rgan tibbiyot muassasasida parvarishlash uchun varaqa aynan kimga va qaysi davrga rasmiylashtirilganini tekshiring. Keyin SMS yoki YaIDXP shaxsiy kabinetidagi tayinlash ma’lumotini ko‘ring. Rad javobi kelsa, sug‘urta staji, varaqa sanasi va bola yoshiga oid ma’lumotlar to‘g‘riligini solishtiring.
Huquqiy asos: Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 17-dekabrdagi 796-son qarori, 11, 20–22-bandlar.