Birinchi farzandi bilan bog‘liq homiladorlik yoki bola parvarishi ta’tilida bo‘lgan ayolga takroriy homiladorlik va tug‘ish nafaqasini tayinlash uchun maxsus qoida bor. Bunday holatda oldingi olti oyda uzluksiz sug‘urta staji bo‘lishi talabi tatbiq etilmaydi. Bu qoida ta’tildan qaytganidan keyin takroriy nafaqaga huquq paydo bo‘lgan holatga ham tegishli.

Odatda homiladorlik va tug‘ish nafaqasi uchun kamida 10 oy sug‘urta staji hamda oldingi olti oyda uzluksiz staj talab qilinadi. Takroriy nafaqa haqidagi istisno aynan olti oylik uzluksiz staj shartiga taalluqli. Shuning uchun ta’tilda bo‘lgan davrda ish haqi to‘lanmaganining o‘zi ayolni takroriy nafaqadan mahrum qilmaydi; qolgan shartlar uning holatiga qarab tekshiriladi.

Qaysi ish haqi hisobga olinadi? Takroriy nafaqa tayinlanadigan oygacha ish haqi hisoblangan oxirgi 12 oy olinadi. Shu oylardagi jami ish haqi 12 ga bo‘linib, o‘rtacha oylik ish haqi aniqlanadi. Agar ta’til davrida yoki undan qaytgach ish haqi hisoblangan yoxud ixtiyoriy sug‘urta badali to‘langan oylar uch oydan kam bo‘lsa, o‘rtacha ish haqiga 0,5 koeffitsient; uch oydan olti oygacha bo‘lsa, 0,75 koeffitsient qo‘llanadi. Hisoblangan o‘rtacha oylik ish haqi minimal iste’mol xarajatlari miqdoridan kam chiqsa, u shu miqdorga tenglashtiriladi.

Shundan keyin homiladorlik va tug‘ish nafaqasining odatdagi hisoblash qoidalari, jumladan sug‘urta stajiga qarab 75, 85 yoki 100 foizlik koeffitsient, mehnatga layoqatsizlik varaqasidagi to‘lanadigan kunlarga nisbatan qo‘llanadi. Bu foizlar har bir holatda butun oylik maosh naqd to‘lanadi degani emas.

Amalda nima qilish kerak? Yangi homiladorlik bo‘yicha mehnatga layoqatsizlik varaqasi to‘g‘ri rasmiylashtirilganini, avvalgi ta’til hamda undan oldingi ish haqi oylari mehnat va soliq tizimlarida aks etganini tekshiring. Tayinlangan summa kutilganidan farq qilsa, qaysi 12 oy va qaysi koeffitsient hisobga olinganini aniqlashtirish lozim.

Huquqiy asos: Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 17-dekabrdagi 796-son qarori, 28-band.