Dam olish kunida ishlash uchun xodimning yozma roziligi talab qilinadigan holatlar va roziliksiz jalb etishga ruxsat berilgan alohida favqulodda holatlar bor. Ishga jalb qilish ish beruvchining buyrug‘i bilan rasmiylashtiriladi.
Dam olish va ishlanmaydigan bayram kunlarida ishlash umumiy qoidaga ko‘ra taqiqlangan. Kodeks ruxsat bergan hollarda bundan istisno qilinishi mumkin. Masalan, tashkilotning keyingi normal ishlashi oldindan kutilmagan shoshilinch ishning bajarilishiga bog‘liq bo‘lsa, xodimni bunday kunda ishga uning yozma roziligi bilan jalb etishga yo‘l qo‘yiladi. Shoshilinch ishlar ro‘yxati qonunda belgilangan tartibda jamoa shartnomasi yoki boshqa tegishli hujjatda belgilanadi.
Ayrim ishlar xususiyatiga ko‘ra bayram kuni ham to‘xtamaydi. Uzluksiz ishlab chiqarish, aholiga xizmat ko‘rsatish, kechiktirib bo‘lmaydigan ta’mirlash va yuk ortish-tushirish ishlari shular jumlasidan. Bunday ishning mavjudligi xodimni jalb etishni hujjatlashtirish va ayrim toifalar uchun belgilangan cheklovlarga rioya qilish talabini bekor qilmaydi.
Roziliksiz jalb qilish faqat Kodeksning 210-moddasida ko‘rsatilgan alohida hollarda mumkin. Ularga tabiiy yoki texnogen halokatlar, avariyalar, yong‘in va toshqinlarning oldini olish yoki oqibatlarini bartaraf etish, baxtsiz hodisalarning oldini olish, aholi uchun zarur kommunal va boshqa tizimlar ishini buzgan kutilmagan holatlarni bartaraf qilish kabi holatlar kiradi. Oddiy ish yuki ko‘paygani o‘z-o‘zidan shu istisnolardan biri bo‘lib qolmaydi.
Ish beruvchi jalb qilish haqida buyruq chiqaradi. Rozilik talab qilinadigan holatda xodim ariza berishi yoki buyruqqa ishlashga roziligini bildirib imzo qo‘yishi mumkin. Agar ish Kodeksdagi alohida holat sababli roziliksiz tashkil etilsa, buyruqda aynan qaysi holat yuzaga kelgani ko‘rsatiladi. Xodim ishlagan soatlar hisobga olinishi lozim.
Homilador xodimlar, bolasi bor ayrim xodimlar, voyaga etmaganlar va nogironligi bo‘lgan xodimlarga nisbatan Kodeksdagi maxsus cheklovlar ham tekshiriladi. Tartib buzilgan taqdirda ham ish beruvchi bajarilgan ish uchun qonunda belgilangan haqni to‘lash majburiyatidan ozod bo‘lmaydi. Dam olish yoki bayram kunidagi ishning to‘lov miqdori haqidagi alohida material 2640-IDda qoladi.
Huquqiy asos (o‘zbekcha): Mehnat kodeksi, 209–212 va 263-moddalar.