Homiladorlik yoki farzand borligi sababli ishga qabul qilmaslik, ishdan bo‘shatish va ish haqini kamaytirish taqiqlanadi
Homiladorlik yoki farzand tarbiyalayotganlikning o‘zi shaxsni ishga qabul qilmaslik, ishdan bo‘shatish yoxud ish haqini kamaytirish uchun qonuniy sabab bo‘la olmaydi.
Mehnat kodeksi homiladorligi yoki farzandlari borligi bilan bog‘liq sababga ko‘ra ishga qabul qilishni rad etishni, ishdan bo‘shatishni va ish haqini kamaytirishni taqiqlaydi. Bu kafolat ayolning mehnat qilish huquqini himoya qiladi, shuningdek farzandi bor shaxsga nisbatan ishga qabul qilishda asossiz cheklov qo‘yilishining oldini oladi.
Agar ish beruvchi homilador ayolni yoki farzandlari bor shaxsni ishga qabul qilishni rad etsa, shaxs rad etish sabablarining yozma asosini talab qilishi mumkin. Ish beruvchi ishga qabul qilish huquqiga ega mansabdor shaxs imzolagan yozma asosni talabga ko‘ra uch kun ichida taqdim etishi shart.
Yozma asos berilmagani rad javobi ustidan shikoyat qilish huquqini yo‘qqa chiqarmaydi. Amaliy jihatdan ishga ariza yuborilgani, suhbatga chaqirilgani, ish beruvchining javobi va yozishmalarni saqlab qo‘yish foydali. Agar shaxs allaqachon ishlayotgan bo‘lsa, ish haqi o‘zgarishi yoki shartnoma bekor qilinishiga doir buyruq va hujjatlarni ham saqlashi lozim.
Bu qoida ish beruvchining nomzod malakasini yoki lavozim talablarini baholash huquqini bekor qilmaydi. Biroq qarorning haqiqiy sababi homiladorlik yoki farzand borligi bo‘lishi mumkin emas. Homilador ayollar va uch yoshgacha bolasi bor xodimlarni ishdan bo‘shatishda Mehnat kodeksining alohida kafolatlari ham qo‘llanadi.
Huquqiy asos: Mehnat kodeksining 392, 408 va 409-moddalari.