Bir xil mehnatni bajarayotgan xodimlarning ish haqi va mukofotini belgilashda ularning jinsi mezon bo‘la olmaydi. Maoshda farq bo‘lsa, xodim ishning mazmuni, natijasi va haq to‘lash shartlarini solishtirib ko‘rishi mumkin.
Qonun ish beruvchidan xotin-qizlar va erkaklarga teng mehnat uchun teng ish haqi va mukofot to‘lashni, ularning ish sifatiga bir xil yondashuv bilan baho berishni talab qiladi. Bu qoida faqat oylik maoshga emas, ish natijasiga qarab beriladigan rag‘batlantirishga ham daxldor.
Masalan, bir tashkilotda bir xil vazifani, bir xil ish vaqtida va bir xil hajmda bajarayotgan ikki xodimdan biriga faqat ayol yoki erkak bo‘lgani uchun kamroq haq to‘lash tenglik talabiga zid. Biroq lavozim nomi bir xil ekanining o‘zi har qanday maosh farqi noqonuniyligini bildirmaydi: ish hajmi, malaka, mehnat natijasi yoki shartnomadagi boshqa qonuniy shartlar ham ahamiyatga ega.
Maoshda asossiz farq bor deb hisoblasangiz:
-
Mehnat shartnomangiz va ish haqi hisob-kitoblarini saqlang.
-
Lavozim vazifalari, ish vaqti va mukofot berish mezonlarini aniqlashtiring.
-
Ish beruvchiga yozma murojaat qilib, haq to‘lash tartibiga tushuntirish so‘rang.
-
Masala hal bo‘lmasa, vakolatli organga yoki sudga murojaat qiling.
Shikoyatda «hamkasbim ko‘proq oladi» degan umumiy fikr o‘rniga, qaysi vazifa, qaysi to‘lov va qaysi davr bo‘yicha farq yuzaga kelganini ko‘rsatish masalani aniq o‘rganishga yordam beradi.
Huquqiy asos: Xotin-qizlar va erkaklar uchun teng huquq hamda imkoniyatlar kafolatlari to‘g‘risidagi Qonunning 21 va 28-moddalari.