Fuqarolar yig‘ini mahallaga oid masalalarni aholi ishtirokida muhokama qilish va qaror qabul qilish shaklidir. Unda faqat tayyor qarorlarni eshitish emas, hududdagi muammolarni ko‘tarish, taklif bildirish va mas’ullarning hisobotini muhokama qilish ham mumkin. Yig‘inning ishlash tartibi qonun hamda tegishli fuqarolar yig‘ini nizomi bilan belgilanadi.
Qonunga ko‘ra, yig‘in rais yoki kengash tomonidan zaruratga qarab, har chorakda kamida bir marta chaqiriladi. U xalq deputatlari tuman yoki shahar Kengashi, qonunda ko‘rsatilgan hududiy kengash yoxud mahallada doimiy yashovchi, 18 yoshga to‘lgan fuqarolarning kamida uchdan bir qismi tashabbusi bilan ham chaqirilishi mumkin. Bu qoida aholi uchun yig‘in tashabbusini ilgari surish imkonini beradi.
Yig‘inda muhokama qilish uchun muammoni aniq bayon etish foydali. Masalan, «ko‘chada yoritish yo‘q» degan umumiy fikr bilan birga, qaysi ko‘cha, qaysi qismi, muammo qachondan beri davom etayotgani va aholi qanday echim taklif qilayotganini ko‘rsatish mumkin. Taklif mahalla vakolatiga kirmasa ham, yig‘in uni tegishli tashkilotga etkazish masalasini ko‘rishi mumkin.
Fuqarolar yig‘ini unda qatnashish huquqiga ega aholining yarmidan ko‘prog‘i hozir bo‘lganda vakolatli hisoblanadi. Masalalar bo‘yicha qarorlar ochiq yoki yashirin ovoz berish orqali oddiy ko‘pchilik ovoz bilan qabul qilinadi. Yig‘in sanasi, ishtirokchilar soni, kun tartibi va qabul qilingan qarorlar bayonnomada qayd etiladi. Bu yozuv keyinchalik qaysi masala ko‘rilgani va qanday qaror qabul qilinganini aniqlash uchun muhim.
Yig‘inni chaqirish imkoni bo‘lmagan holda fuqarolar vakillarining yig‘ilishi o‘tkazilishi mumkin. Unga hovlilar, uylar va ko‘chalardan vakillar yuboriladi. Agar fuqaro o‘z hududiga oid masala muhokama qilinishini istasa, rais yoki kengashga taklifini oldindan bildirishi, yig‘inning vaqti va kun tartibini aniqlashtirishi maqsadga muvofiq. Yig‘in o‘tgach, qabul qilingan qaror va uning ijrosi bo‘yicha mas’ullarni so‘rab bilish ham mumkin.
Huquqiy asoslar: