Nogironligi bo‘lgan yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun 2026-yildan soliq tartibi
Yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun qat’iy belgilangan miqdorda daromad solig‘ini to‘lash tartibi 2026-yil 1 yanvardan bekor qilingan. Shu sababli I va II guruh nogironligi bo‘lgan tadbirkorlar haqidagi eski «qat’iy soliqning 50 foizi» qoidasini amaldagi imtiyoz sifatida qo‘llab bo‘lmaydi.
2026-yilda qaysi stavka qo‘llaniladi?
Yillik aylanmasi 1 milliard so‘mgacha bo‘lgan yakka tartibdagi tadbirkorlar va o‘zini o‘zi band qilgan shaxslar uchun aylanmadan olinadigan soliq stavkasi 1 foiz etib belgilangan. Bu umumiy stavka bo‘lib, uni qo‘llash uchun shaxsda nogironlik bo‘lishi shart emas. Shuningdek, stavkadan foydalanish muayyan to‘lov platformasida ro‘yxatdan o‘tish bilangina cheklanmaydi.
Masalan, soliq solinadigan aylanma 10 million so‘m bo‘lsa, 1 foizlik stavka bo‘yicha aylanmadan olinadigan soliq 100 ming so‘mni tashkil etadi. Bu misol faqat aylanmadan olinadigan soliqni ko‘rsatadi; tadbirkorning boshqa soliq majburiyatlari alohida baholanadi.
Daromad va ijtimoiy soliq masalasi
Soliq qo‘mitasi tushuntirishiga ko‘ra, tadbirkorlik faoliyatidan olingan va aylanmadan olinadigan soliqqa tortilgan daromadga jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i qaytadan solinmaydi. Yakka tartibdagi tadbirkor uchun ijtimoiy soliq bo‘yicha amaldagi majburiyat saqlanadi. Shuning uchun 1 foizlik stavkani barcha soliqlardan ozod bo‘lish deb tushunmaslik kerak.
Tadbirkor nimani tekshirishi kerak?
Avvalo, ro‘yxatdan o‘tgan faoliyat maqomi va yillik aylanmani aniqlash lozim. Aylanma belgilangan chegaradan oshsa, soliqni hisoblash va hisobot taqdim etish tartibi Soliq kodeksiga muvofiq qayta belgilanadi. Ilgari qo‘llanilgan qat’iy soliq imtiyoziga tayanib hisob-kitob qilish o‘rniga, shaxsiy soliq kabineti yoki soliq organi orqali joriy majburiyatni tekshirish kerak.
Huquqiy asos: O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 12-avgustdagi PQ–247-son qarori, 5-band; Soliq kodeksining 365, 408 va 467-moddalari.