Kimlarga beriladi? Birinchi farzand tug‘ilganda nafaqa barcha ayollarga rasmiylashtiriladi. Ikkinchi farzand tug‘ilganda esa ayol farzand tug‘ilgan paytda Ijtimoiy reestrga kiritilgan oilaning a’zosi bo‘lishi kerak. Uchinchi va keyingi farzandlar uchun mazkur bir martalik nafaqa tayinlanmaydi. Agar oldingi farzand o‘lik tug‘ilgan bo‘lsa, keyingi tirik tug‘ilgan bolani birinchi yoki ikkinchi farzand sifatida hisoblashga oid maxsus qoida qo‘llanadi.
Miqdor qanday aniqlanadi? Foiz o‘zgarmagan taqdirda ham mehnatga haq to‘lashning eng kam miqdori oshsa, nafaqaning so‘mdagi summasi ham o‘zgaradi. Shu sababli maqolada yillar davomida o‘zgarmaydigan qat’iy summa o‘rniga 70,3 foizlik hisoblash qoidasini ko‘rsatish maqsadga muvofiq. Bu to‘lov homiladorlik va tug‘ish nafaqasidan ham, kam ta’minlangan oilalarga oyma-oy beriladigan bolalar nafaqasidan ham alohida to‘lovdir.
Qanday olinadi? Farzand tug‘ilishi FHDYoda qayd etilganda tegishli xizmatlar doirasida nafaqa huquqi axborot tizimi orqali tekshirilishi va rasmiylashtirilishi mumkin. Ota yoki ona nafaqani olish uchun my.gov.uz orqali yoki «Xalq banki» filialiga murojaat qilishi mumkin. Bola tug‘ilgan kundan boshlab olti oylik muddatni o‘tkazib yubormaslik kerak. Agar nafaqa allaqachon ota yoki onadan biriga to‘langan bo‘lsa, ikkinchi marta to‘lanmaydi. Rad etilganda sababini tekshirish, xususan farzandlar ketma-ketligi va oilaning tug‘ilgan sanadagi reestr maqomini solishtirish lozim.
Huquqiy asoslar: Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 23-maydagi 327-son qarori; 2024-yil 4-martdagi 110-son qaror; 2023-yil 20 oktyabrdagi 550-son qaror.