Jazoni ijro etish muassasasida bo‘lish shaxsning qonunda belgilangan tartibda nikoh tuzish imkoniyatini o‘z-o‘zidan bekor qilmaydi. Bunday nikoh uchun ariza, shaxsni tekshirish va tibbiy ko‘rik maxsus tartibda tashkil etiladi; amaldagi qoidalar videokonferentsaloqa orqali ishtirok etish imkonini ham beradi.
Mahkum bilan nikoh tuzish odatda jazoni ijro etish muassasasi joylashgan hududdagi FHDYo organi tomonidan qayd etiladi. Agar nikohlanuvchilar arizasida marosimda videokonferentsaloqa orqali qatnashishni so‘rasa, nikoh muassasa joylashgan hududdan qat’i nazar, murojaat qilingan FHDYo organida qayd etilishi mumkin. Bu imkoniyat 2026-yildagi o‘zgartishlarda aniq belgilangan.
Ariza qanday beriladi?
Mahkum bilan nikohga kirmoqchi bo‘lgan shaxs maxsus arizaning o‘ziga tegishli qismini to‘ldirib, ro‘yxatdan o‘tgan yashash manzilidan qat’i nazar FHDYo organiga taqdim etadi. FHDYo uning shaxsini tasdiqlovchi hujjat bilan ma’lumotlarni solishtiradi va imzosini tasdiqlaydi. Keyin ariza mahkumga etkazish uchun jazoni ijro etish muassasasi ma’muriyatiga beriladi.
Muassasa ma’muriyati mahkumga arizaning o‘z qismini to‘ldirish imkonini yaratadi. U arizadagi ma’lumotlarni mahkumning shaxsiy yig‘majildi bilan solishtiradi, zarur ma’lumotlar etishmasa ularni aniqlash choralarini ko‘radi va to‘ldirilgan arizani FHDYoga yuboradi. Shaxsni tasdiqlovchi hujjat mahkumning qo‘lida bo‘lmasligi uning shaxsiy yig‘majildidagi ma’lumotlarni tekshirishga to‘sqinlik qilmaydi.
Qoidalar elektron ariza berishga ham ruxsat beradi: arizani nikohga kirmoqchi bo‘lgan shaxs shakllantiradi, mahkum esa muassasada davlat xizmatlaridan foydalanish uchun ajratilgan xonada yoki ma’muriyat ruxsat bergan joyda tasdiqlaydi. Bunda shaxslar Face-ID yoki MyID orqali identifikatsiya qilinadi.
Ariza ro‘yxatga olingach, nikohdan oldingi tibbiy ko‘rik belgilangan tartibda tashkil etiladi. Nikoh muassasa ma’muriyati ajratgan joyda yoki arizada so‘ralgan holda videokonferentsaloqa orqali ikkala nikohlanuvchining ishtirokida qayd etiladi. Davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgandan keyin nikoh haqida guvohnoma beriladi. Nikohning ixtiyoriyligi, yoshi va unga monelik qiluvchi holatlarga oid umumiy talablar ham saqlanadi.
Huquqiy asos — o‘zbekcha:
- O‘zbekiston Respublikasining Oila kodeksi, nikoh tuzishning umumiy shartlariga oid 13–17-moddalar;
- Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 20 oktyabrdagi 550-son qarori bilan tasdiqlangan Qoidalar, 93–97-bandlar. Videokonferentsaloqa va elektron ariza tartibi 2026-yil 9-apreldagi 154-son qaror bilan yangilangan.