16 yoshga to‘lgan shaxs familiyasi, ismi yoki ota ismini o‘zgartirish uchun FHDYo organiga murojaat qilishi mumkin. Ota-onadan faqat biri familiyasini o‘zgartirganda, 16 yoshga to‘lmagan bolaning familiyasi bo‘yicha kelishmovchilik vasiylik va homiylik organlari ishtirokida sud tomonidan hal etiladi.
Kim va qanday murojaat qiladi?
Familiya, ism yoki ota ismini o‘zgartirish haqidagi ariza shaxs 16 yoshga to‘lgandan keyin FHDYo organi tomonidan ko‘rib chiqiladi. Murojaat qilishda doimiy yoki vaqtincha yashash joyi bo‘yicha ro‘yxatdan o‘tgan manzil cheklov bo‘lmaydi. Agar 16 yoshga to‘lgan arizachi hali pasport yoki ID-karta olmagan bo‘lsa, arizaga tug‘ilganlik haqidagi guvohnomasini ilova qiladi. Voyaga etmagan arizachi uchun ota-onasi yoki vasiysi (homiysi)ning arizasi ham talab etiladi. lex.uz
Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali ariza berish imkoniyati 18 yoshga to‘lgan va voyaga etmagan farzandlari bo‘lmagan shaxslar uchun nazarda tutilgan. Portal orqali ariza yuborilgandan keyin ham FHDYo organi xabarnomasida ko‘rsatilgan vaqtda tegishli hujjatlar bilan shaxsan borish lozim. lex.uz
Qanday holatlarda o‘zgartirish mumkin?
Familiya, ism yoki ota ismini o‘zgartirish masalasi, jumladan, familiya yoki ismning eshitilishda yoqimsizligi, millatiga mos kelmasligi, nikohgacha bo‘lgan familiyaga qaytish yoki oila uchun umumiy familiya tanlash istagi bilan bog‘liq holatlarda ko‘rib chiqiladi. Qoidalarda bolaning ota yoki onasi bilan bir xil familiyada bo‘lish istagi, sudning qonuniy kuchga kirgan qarori va boshqa asoslar ham nazarda tutilgan. Har bir murojaat taqdim etilgan asos va hujjatlarga qarab baholanadi. lex.uz
Qanday hujjatlar kerak?
Arizachining holatiga qarab nikoh tuzilganligi yoki nikohdan ajratilganligi haqidagi guvohnoma, voyaga etmagan farzandlarining tug‘ilganlik haqidagi guvohnomalari, shuningdek voyaga etmagan arizachi uchun ota-onasi yoki vasiysi (homiysi)ning arizasi taqdim etiladi. Nikoh va bolalar haqidagi ma’lumotlar «FHDYoning yagona elektron arxivi»da mavjud bo‘lsa, tegishli guvohnomalarni qayta taqdim etish talab qilinmaydi. Shaxsni tasdiqlovchi hujjat olinmagan 16 yoshli arizachi tug‘ilganlik guvohnomasini taqdim etadi. lex.uz
Ariza qancha muddatda ko‘rib chiqiladi?
FHDYo organi tekshiruv uchun ichki ishlar organiga elektron so‘rov yuboradi. Ichki ishlar organi taqdim etilgan ma’lumotlarni 20 kun mobaynida o‘rganadi. Uning fikri FHDYo organiga axborot tizimi orqali kelib tushgan kundan boshlab ariza 10 kun ichida ko‘rib chiqilishi kerak. Uzrli sabablar bo‘lsa, FHDYo organi mudiri ushbu muddatni 15 kundan ko‘p bo‘lmagan muddatga uzaytirishi mumkin. Demak, 10 kunlik muddat ariza dastlab topshirilgan kundan emas, ichki ishlar organining fikri kelib tushgan kundan hisoblanadi. lex.uz
FHDYo organi o‘zgartirishni rad etsa, rad etish sabablari ko‘rsatilishi lozim. Bunday qaror ustidan sud tartibida shikoyat qilish mumkin. Familiya, ism yoki ota ismini o‘zgartirganlik uchun belgilangan tartibda davlat boji undiriladi. O‘zgartirish qayd etilgandan keyin shaxsini tasdiqlovchi hujjatlarni almashtirish zarurligi haqida arizachi ogohlantiriladi. lex.uz
Ota-ona va bolalarning familiyasiga qanday ta’sir qiladi?
Er yoki xotindan birining familiyasi o‘zgarishi ikkinchi turmush o‘rtog‘ining yoki ularning voyaga etgan farzandlarining familiyasini o‘z-o‘zidan o‘zgartirmaydi. Agar ota-onaning ikkalasi ham familiyasini o‘zgartirsa, ularning 16 yoshga to‘lmagan bolalarining familiyasi ham o‘zgartiriladi.
Agar ota-onadan faqat biri familiyasini o‘zgartirsa, 16 yoshga to‘lmagan bolaning familiyasini o‘zgartirish masalasi ota-onaning kelishuviga binoan hal qilinadi. Kelishuv bo‘lmasa, masala vasiylik va homiylik organlari ishtirokida sud tomonidan hal etiladi. Otaning ismi o‘zgarsa, uning 16 yoshga to‘lmagan bolalarining ota ismi ham o‘zgartiriladi. lex.uz
Huquqiy asos — o‘zbekcha: O‘zbekiston Respublikasi Oila kodeksi, 226–227-moddalar; Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 20 oktyabrdagi 550-son qarori bilan tasdiqlangan FHDYo qoidalari.