6-modda nima uchun alohida belgilangan?
Nogironligi bo‘lgan ayol ta’lim, ish, tibbiy xizmat yoki jamoat hayotida ham nogironligi, ham jinsi bilan bog‘liq to‘siqlarga duch kelishi mumkin. Shu sababli konventsiyaning 6-moddasi davlatlardan ayollar va qizlarning huquqlardan teng foydalanishi, rivojlanishi va imkoniyatlarini kengaytirish uchun choralar ko‘rishni talab qiladi.
O‘zbekiston konventsiyani 2021-yil 28-iyunda ratifikatsiya qilgan; u mamlakat uchun 2021-yil 28-iyulda kuchga kirgan. Bu — O‘zbekiston ishtirokchi bo‘lgan xalqaro shartnoma.
Muhim: nogironligi bo‘lgan ayolning o‘qish, ishlash, tibbiy xizmat olish yoki o‘z hayotiga oid qarorlarda ishtirok etish huquqi faqat uning o‘rniga boshqalar qaror qabul qilishi kerak degan qarash bilan cheklanmasligi lozim. Huquqdan foydalanish uchun mavjud to‘siqni aniq ko‘rsatish muhim.
Huquq buzilsa nima qilish mumkin?
Muassasa xizmat ko‘rsatishni rad etsa yoki undan foydalanishga to‘siq paydo bo‘lsa, rad javobi va vaziyat tafsilotlarini saqlang. Muassasaga yozma murojaat qilib, to‘siqni bartaraf etishni so‘rang; zarur holda yuqori turuvchi organga yoki sudga murojaat qiling. O‘zbekistonda bu sohadagi milliy qoidalar «Nogironligi bo‘lgan shaxslarning huquqlari to‘g‘risida»gi qonun bilan ham belgilangan.
Huquqiy asoslar: Nogironlar huquqlari to‘g‘risidagi konventsiya, 6-modda; O‘zbekiston Respublikasining nogironligi bo‘lgan shaxslar huquqlari to‘g‘risidagi qonuni.