Bolaning huquqlari va qonuniy manfaatlarini, odatda, ota-onasi yoki ularning o‘rnini bosuvchi shaxslar himoya qiladi. Qonunda nazarda tutilgan hollarda vasiylik va homiylik organi, prokuror hamda sud ham bolaning himoyasini ta’minlaydi. Bola davlat organining noqonuniy qarori yoki mansabdor shaxsning harakati ustidan sudga shikoyat qilish huquqiga ega.
Bola o‘zi murojaat qilishi mumkin. Agar ota-onasi ta’minot, tarbiya yoki ta’lim bo‘yicha majburiyatlarini bajarmasa, ota-onalik huquqini suiiste’mol qilsa yoxud bolaning boshqa huquqlari buzilsa, bola vasiylik va homiylik organiga yoki boshqa davlat organiga mustaqil murojaat qilishga haqli. Uni to‘liq muomala layoqatiga ega emasligi uchun rad etish mumkin emas.
Xavf haqida kim xabar beradi? Bolaning hayoti yoki sog‘lig‘iga xavf tug‘ilgani yoxud huquqlari buzilganidan xabardor bo‘lgan shaxs bu haqda bola haqiqatda turgan joydagi vasiylik va homiylik organiga ma’lum qilishi shart. Zo‘ravonlik holati yoki xavfi aniqlansa, vakolatli organlar va ichki ishlar organlarini ham darhol xabardor qilish lozim. Ichki ishlar organlari og‘zaki yoki yozma xabarni olgach, zo‘ravonlikka chek qo‘yish bo‘yicha kechiktirib bo‘lmaydigan choralar ko‘radi.
Holatga qarab bolaga tibbiy, psixologik, ijtimoiy va huquqiy yordam ko‘rsatiladi, uni himoya qilish rejasi tuziladi. Qonundagi shartlar mavjud bo‘lsa, ichki ishlar organi himoya orderi beradi. Order zo‘ravonlik fakti yoki tahdidi aniqlanganidan keyin xavf darajasi baholanib, 24 soat ichida 30 kungacha muddatga rasmiylashtiriladi.
Muhim: xavf ota-ona yoki bolaga qarayotgan shaxsdan kelayotgan bo‘lsa ham, murojaat qilish mumkin. Bolaning hayoti yoki sog‘lig‘iga bevosita tahdid bo‘lganda uni xavfsiz joyga olish qonunda nazarda tutilgan himoya choralaridan biridir.
Huquqiy asos: «Bola huquqlarining kafolatlari to‘g‘risida»gi qonun, 11-modda; «Bolalarni zo‘ravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish to‘g‘risida»gi qonun, 23–25, 27 va 32-moddalar.